Strony

Top Menu

SZTUKA

DESIGN

James Dean - ikona popkultury

Charyzmatyczny aktor filmowy, przystojny amant i miłośnik szybkich aut. Zagrał buntownika bez powodu i uwierzył, że naprawdę się nim stał. Ten przedwcześnie zmarły aktor uosabiający symbol buntu dla kolejnych pokoleń nastolatków zdążył stworzyć istotne kreacje w zaledwie trzech filmach, jednak to wystarczyło, by zyskać międzynarodową sławę, a tragiczna śmierć w wypadku samochodowym sprawiła, że urosła ona do rangi kultu.



DZIECIŃSTWO

Urodził się 8 lutego 1931 roku w Marion w stanie Indiana. Był synem Wintona Deana i Mildred Wilson Dean. Przez większość dzieciństwa James Dean był zwyczajnym, sympatycznym chłopcem. Chodził do szkoły, a jako nastolatek uprawiał koszykówkę. Był jednak niezrozumiany, zamknięty w sobie. Przez to bardzo zżył się z matką, która zachęcała go do uczęszczania na zajęcia amatorskiego teatru. Tam uczył się jak śpiewać i grać na skrzypcach. Niestety, szczęśliwe dziecięce lata Jamesa zostały naznaczone rodzinną tragedią Gdy miał 9 lat jego ukochana matka zmarła na raka. Nie potrafiący poradzić sobie z wychowaniem dziewięciolatka, ojciec wysłał chłopca do Fairmount w Indianie, gdzie zamieszkał na farmie u swojego stryjostwa, Ortense i Marcusa Winslowów.

James Dean 1938. (Getty Images)
MŁODOŚĆ

W szkole średniej James głównie skupił się na rozwijaniu swoich pasji. Miał opinię niezbyt pilnego ucznia. Interesowały go głównie: sport, teatr, wyścigi samochodowego i walki byków. Był szczególnie wybitny w skoku o tyczce. W 1949 roku pokonał rekord hrabstwa właśnie w tej dziedzinie. Jednak nie tylko sport był obecny w życiu młodego Jamesa. W tym okresie pojawia się wątek, który często zostaje pominięty, mianowicie przyjaźń Deana z pastorem metodystów Jamesem DeWeerdem. Wpływ pastora miał duże znaczenie w kształtowaniu charakteru Dean’a, który pragnąc zaznać bliskości i zrozumienia, buntując się przeciwko normom społecznym, nawiązał ze swoim mentorem również relacje intymne.
Dean utrzymywał intymne stosunki z pastorem, które rozpoczęły się w ostatniej klasie szkoły średniej i „trwały przez wiele lat”


Ich charakter do dzisiaj nie jest do końca wyjaśniony. Czy pastor wykorzystał Jamesa, czy też był to świadomy wybór obojga?


DEBIUT 

Po szkole średniej  James przeniósł się do Kalifornii i zapisał na studia prawnicze. Szybko jednak rzucił szkołę i wyruszył na podbój Hollywood. W roku 1949 otrzymuje swoją pierwszą rolę, Malcolma, w teatralnej inscenizacji Szekspirowskiego Hamleta. Jednak przygodę z aktorstwem, która dawała mu zarobek rozpoczął od występów w reklamach TV. Na ekranie po raz pierwszy pojawił się w 1950 roku, w materiale promującym Pepsi. Zagrał w nim mężczyznę, który wrzuca monetę do pianina/grającej szafy i klaszcze w rytm muzyki.




Potencjał młodego, przystojnego i obdarzonego charyzmą aktora został szybko dostrzeżony. Otrzymał kilka epizodycznych ról, szkolił warsztat w słynnym nowojorskim Actors Studio, do którego należeli wówczas m.in. Marlin Brando i Julie Harris. Niedawno media ogłosiły, że w 1949 roku właśnie między Marlonem Brando a Jamesem Deanem mocno zaiskrzyło.

Marlon Brando i James Dean, 1954 rok, getty images

KARIERA FILMOWA

 Zadebiutował w niewielkiej roli w wojennym dramacie Samuela Fullera „Bagnet na broń” (1951), jednak pierwszą istotną rolę stworzył dopiero w 1955 roku w ekranizacji powieści Johna Steinbecka „Na wschód od Edenu” w reżyserii Elii Kazana, z udziałem Julie Harris. Rozgłos, jaki wywołały gazety wokół odtwórcy głównej roli spowodował, że na premierze filmu pojawiły się uznane już hollywoodzkie gwiazdy, m.in. Marilyn Monroe, Marlena Dietrich i Marlon Brando. Znakomita kreacja Deana, sprawiła, że z dnia na dzień osiągnął status "młodego gwiazdora". Rola Cala Traska przyniosła mu nagrodę Jussi oraz pośmiertne nominacje do Oscara i BAFTA dla Najlepszego Aktora.

James Dean goli się w trakcie zdjęć do filmu "Na wschód od Edenu". 1954 rok


 Najbardziej znany film z udziałem Jamesa Deana to "Buntownik bez powodu", który oprócz sławy i pieniędzy przyniósł mu także nieosiągalną dla większości aktorów nieśmiertelność. Jego kreacja przedstawiała zbuntowanego nastolatka, Jima Starka, który czuje się samotny i niezrozumiany, co w bardzo otwarty sposób, między innymi poprzez ubiór, demonstruje swojemu otoczeniu. Wielu krytyków uważa ową rolę za przełomową, pierwszą z którą amerykańskie nastolatki mogły się utożsamić. Dean uosabiał sobą wszystko to, co grało w duszach niemal większości ówczesnej młodzieży. Niezrozumienie ze strony rodziców, potrzeba akceptacji czy wreszcie uczucia niepewności i obcości targały wszystkimi młodymi ludźmi, a dzięki Deanowi mogli się oni utwierdzić w przekonaniu, że nie są w swoich rozterkach odosobnieni. To właśnie James Dean w ich imieniu buntował się przeciw całej zastanej niesprawiedliwości.

Na planie do filmu "Buntownik bez powodu" ,30 września 1955 roku

Ostatnim filmem z udziałem Deana był „Olbrzym” (1956) z Elizabeth Taylor u boku. Aktor zginął w ostatniej fazie zdjęć do filmu. Za tę rolę Dean został uhonorowany przez Amerykańską Akademię Filmową drugą pośmiertną nominacją do Oscara. Jest to ewenement w historii Hollywood.

James Dean na planie filmu "Olbrzym"

„MARZ, JAKBYŚ MIAŁ ŻYĆ WIECZNIE, ŻYJ, JAKBYŚ MIAŁ DZISIAJ UMRZEĆ"


Dean prowokował życie, a jego przyjaciele obawiali się, że dopnie swego, czyli umrze młodo. Kochał samochody, motory i wyścigi, dlatego też, po sukcesie "Buntownika...", kupił sobie porsche 550 Spyder i zaczął startować w wielu profesjonalnych zawodach. Gdy Dean i jego przyjaciel Wutherich jechali na jeden z wyścigów, ich samochód (Porsche 550 Spyder) zderzył się z innym jadącym z naprzeciwka autem, którego kierowca po prostu ich nie zauważył. Do dziś wypadek owiany jest aurą tajemniczości, a fani aktora tworzą coraz to nowsze i bardziej skomplikowane teorie na temat tego tragicznego wydarzenia. Ostatnie słowa, jakie wypowiedział w swoim życiu Dean, brzmiały: "Koleś się zatrzyma, przecież nas widzi". Nie widział. James Dean zginął 30 września 1955 roku, dokładnie o godzinie 17:55, mając zaledwie 24 lata.








 
Copyright © ACH TAK!. Designed by OddThemes & SEO Wordpress Themes 2018