Strony

Top Menu

SZTUKA

DESIGN

Pan B. O Jeremim Przyborze słów kilka


Fanów Kabaretu Starszych Panów zapewne jest dziś zdecydowanie mniej niż w latach 60., ale nadal się zdarzają – i to w każdym wieku. Jeśli takie tytuły jak „Szuja”, „Portugalczyk Osculati” albo „Tango Kat” są wam dobrze znane, pamiętacie pewnie także Jeremiego Przyborę, który był ich współtwórcą. Dziś właśnie o „Panu B” słów kilka.

Jeremi Przybora był człowiekiem wielu talentów, choć odkrywanie ich przyszło mu z czasem. Ku rozpaczy „ojczyma” (drugiego męża jego macochy po śmierci ojca – Stefana Przybory) młody Jeremi zmieniał kilkakrotnie uczelnie i ukończenie przez niego jakichkolwiek studiów stało pod znakiem zapytania. Szczęśliwie jednak konkurs na spikera radiowego, którego jednak nie wygrał, przyniósł Przyborze dobrze płatny i satysfakcjonujący zawód.

 Jeremi Przybora
Satyra jest dobra na wszystko

Talent pisarski Przybora mógł jednak rozwinąć dopiero po wojnie. Na początku w Rozgłośni Pomorskiej Polskiego Radia w Bydgoszczy, gdzie był jednym z twórców cyklu audycji satyrycznych „Pokrzywy nad Brdą”. Kiedy w 1948 roku powrócił do Warszawy spotkał ponownie Jerzego Wasowskiego, z którym poznali się już przed wojną. Wkrótce obaj panowie nawiązali współpracę nad projektem Radiowego Teatrzyku „Eterek”. Było to kolejne cykliczne satyryczne słuchowisko radiowe, nad którym pracował Przybora. W „Eterku” był odpowiedzialny za scenariusz i reżyserię, stronę muzyczną powierzając Wasowskiemu. Jedną z głównych ról objęła Irena Kwiatkowska, która później pojawiała się epizodycznie w „Kabarecie Starszych Panów”.


Kabaret Starszych Panów. Jerzy Wasowski, Irena Kwiatkowska i Jeremi Przybora.

Starsi Panowie Dwaj

W 1958 roku Przyborze złożono propozycję stworzenia „czegoś zabawnego” dla telewizji. Być może projekt nie doszedłby do skutku, gdyby nie to, że zaoferowano mu atrakcyjną zaliczkę, jak żartował we wspomnieniach. Tak potrzeba stała się matką wynalazku i narodził się Kabaret Starszych Panów. Program zadebiutował 16 października 1958 roku i błyskawicznie zdobył popularność. Duet telewizyjny, Pan A (Wasowski) i Pan B (Przybora), zaangażował do swojej produkcji świetnych aktorów: Kalinę Jędrusik, Wiesława Gołasa, Barbarę Krafftównę, Wiesława Michnikowskiego, Zofię Kucównę, Bohdana Łazukę, Irenę Kwiatkowską i Mieczysława Czechowicza. Dialogi pełne absurdalnego humoru i wpadające w ucho piosenki z miejsca podbiły serca Polaków (z niewielkimi wyjątkami, takimi jak Gustaw Morcinek). Kabaret doczekał się 16 odcinków (tzw. wieczorów), trzech „nadprogramów”, „Mikrokabareciku Sylwestrowego” i „Deszczowej suity”.

Także w konwencji Kabaretu Starszych Panów powstał film pt. „Upał” w reżyserii Kazimierza Kutza. Pastiszowa produkcja była po latach słabo oceniana przez samego Przyborę, który stwierdził, że nie miał w zasadzie pomysłu na fabułę, ale miłośnicy gier słownych i żartów na nich opartych („- Dlaczego się Pani topi? – Dla ojczyzny.”), będą nim zachwyceni.

Kadr z filmu „Upał”. Jeremi Przybora, Jarema Stępowski, Kalina Jędrusik i Jerzy Wasowski.
Mistrz pióra

Jeszcze pod koniec życia Przybora wychwalał powojenną polską piosenkę, do jej najważniejszych twórców zaliczając Jonasza Koftę, Agnieszkę Osiecką i Wojciecha Młynarskiego. Pewnie wrodzona skromność nie pozwoliła mu wymienić również własnej osoby, a przecież bezsprzecznie pisał piosenki, które znane są wszystkim Polakom (nawet jeśli nie mają oni pojęcia, że stoi za nimi ktoś taki jak Jeremi Przybora). „Piosenka jest dobra na wszystko”, „W czasie deszczu dzieci się nudzą”„Bo we mnie jest sex”, czy „Na ryby” to szlagiery nucone bezwiednie przez kolejne pokolenia.

Przybora oprócz tego, że był świetnym tekściarzem, bardzo dobrze radził sobie też jako poeta i prozaik, a oprócz tego romansował także z filmem, pisząc dialogi i scenariusze.

Spragnionych wiedzy na temat Jeremiego Przybory i jego bezsprzecznych talentów z pewnością ucieszy wiadomość, że niedawno ukazały się jego wspomnienia pt. „Przymknięte oko Opaczności. Memuarów części wszystkie”. Należy jednak przygotować się na kilkudniową lekturę, bo życie Jeremiego było długie i niezwykle ciekawe.

Jeremi Przybora




Copyright © ACH TAK!. Designed by OddThemes & SEO Wordpress Themes 2018