Strony

Top Menu

SZTUKA

DESIGN

Kobiety z Nagrodą Nobla







Nagroda Nobla przyznawana jest od 1901. Po dwóch latach (już? dopiero?) otrzymała ją pierwsza w historii kobieta, przecierając szlaki następnym laureatkom. Mowa oczywiście o Marii Skłodowskiej-Curie, pierwszej noblistce i jedynej osobie której wręczono tę nagrodę dwa razy z dwóch różnych dziedzin nauki. Do dziś 48 pań otrzymało medal. Gdy spojrzymy na kategorie, zdecydowanie najwięcej z nich otrzymało nagrodę pokojową, na drugim miejscu są zasługi literackie a potem fizjologia i medycyna. Oto 8 z nich, kobiet które łamały stereotypy, a dla nauki były gotowe zaryzykować nawet ośmieszeniem. 


 1. Maria Skłodowska-Curie 

Marie Curie c1920.png 


Tej pani nie trzeba przedstawiać. Polska noblistka w dziedzinie fizyki i chemii. Nie dość, że przyczyniła się do rozwoju promieniotwórczości, to jako jedna z pierwszych kobiet zrobiła prawo jazdy. Miała też czas dla dzieci i męża. Wonder woman? Oj nie, początki wcale nie były łatwe. Maria wychowywała się w rodzinie nauczycieli. Kiedy miała 11 lat zmarła jej matka. Razem ze starszą siostrą zawarły układ, że najpierw ona wyjedzie do Francji na studia (w Polsce kobiety nie były przyjmowane na uniwersytet), a potem Maria do niej dołączy (chodziło o kwestie finansowe). Młoda Skłodowska została więc guwernantką na pensji, gdzie po jakimś czasie nauczania wiejskich dzieci (co było wówczas nielegalne i surowo karane przez władze) zakochała się w niejakim Kazimierzu Żorawskim. Zaręczyli się, i tu pewnie kariera naukowa Marii skończyłaby się jeszcze zanim się zaczęła. Los jednak chciał inaczej. Los, czyli niedoszli teściowie dziewczyny- nie życzyli sobie niezamożnej nauczycielki w rodzinie. Upokorzona Maria spędziła w Polsce jeszcze około dwóch lat, po czym przeniosła się do siostry do Paryża. Rozwijała się tam naukowo, a po studiach poznała Pierre'a Curie- swojego przyszłego męża. Wzięli cichy ślub, a w podróż poślubną pojechali swoim prezentem ślubnym- rowerami. w 1903 roku dostali oboje nagrodę Nobla z dziedziny fizyki. Radość nie trwała długo- w 1906 Pierre zginął w wypadku komunikacyjnym. Maria, będąc w żałobie, prowadziła dziennik w którym opisywała swój ból po stracie męża. Objęła również po nim katedrę fizyki na Sorbonie, czyli została pierwszą w dziejach kobietą- profesor na Sorbonie. Nie zaprzestała jednak pracy naukowej- w 1911 otrzymała kolejną nagrodę Nobla, tym razem w dziedzinie chemii. Zgłosiła swoją kandydaturę do Francuskiej Akademii Nauk, jednak została przegłosowana. Nie była dobrze postrzegana przez społeczeństwo francuskie w tamtych czasach: wdała się w romans z żonatym fizykiem, w dodatku była cudzoziemką z kraju rządzonego przez cara. Lecz, chociaż nie wszystko zawsze szło po jej myśli, Maria była ambitna, inteligentna i, jak widać, przyjmowała to co dawał  jej los. Widać też, że źle na tym nie wyszła.




2. Irene Joliot-Curie
Joliot-curie.jpg 

Idąc w ślady matki, Irene razem z mężem zgłębiała tajemnice promieniotwórczości. Byli swoją drogą dosyć pomysłowi: sfotografowali komorę mgłową, na której widoczne były pary elektron- pozyton. Irena była socjalistką; wstąpiła do partii socjalistycznej, gdzie odpowiadała za front naukowy. Jej córka, również naukowiec, wyszła za wnuka Paula Langevina- kochanka Marii- i żyje do dziś. Irene otrzymała nagrodę w 1935 roku.

3.Nelly Sachs
Nelly Sachs 1966.jpg 

Nelly Sachs urodziła się w Niemczech, w 1891 roku. Przez swoje żydowskie korzenie musiała uciekać z matką do Szwecji. W swoich tekstach, które zaczęła tworzyć dopiero w wieku około 50-ciu lat (wcześniej bowiem kształciła się i zajmowała muzyką i tańcem), zawarła pełen boleści opis martyrologii narodu żydowskiego, oparty na jej doświadczeniach związanych z hitleryzmem. Literackiego Nobla dostała w 1966 roku.

4.Anjezë Gonxha Bojaxhiu - Matka Teresa


Mother Teresa.jpg 


Założycielka Zgromadzenia Misjonarek Miłości. Jej praca polegała na trosce o tych, o których nikt się nie troszczył. Mimo to pokonała długą drogę w walce o założenie zgromadzenia- dopiero po kilku latach jej starania ziściły się. Wciąż jednak nie było łatwo, ponieważ jedną z zasad jakie wyznaczyła ona i inne misjonarki miłości nie mogły korzystać z pomocy żadnych instytucji. Początkowe lata wiązały się więc z koniecznością żebrania o jedzenie i zaopatrzenie. Z czasem ludzie zaczęli zauważać pracę misjonarek i pomagali im finansowo. Jej działalność uznała nie tylko komisja przyznająca pokojową nagrodę Nobla w roku 1979, ale też Watykan- w tym roku została ogłoszona świętą.

5. Françoise Barré-Sinoussi


Razem z dwójką mężczyzn odkryła wirus zespołu nabytego braku odporności (Human Immunodeficiency Virus- HIV). Jako młoda dziewczyna wahała się nad kierunkiem studiów- medycyna, czy nauki biomedyczne. Wybrała drugie, z protego powodu: były tańsze, nie musiała więc narażać rodziny na niepotrzebne koszty. Po studiach wiele miesięcy zajęło jej poszukiwanie laboratorium, w końcu jednak znalazła pracę nad badaniami dotyczącymi retrowirusów. Zgłebianie wiedzy na temat połączeń między retrowirusami a nowotworami zajęło jej 30 lat. Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny otrzymała w 2008 roku. Do tej pory AIDS pokonało 1,7 mln ludzi na całym świecie.

6.Malala Yousafzai
  
 

Laureatka pokojowej nagrody Nobla, za "Za walkę z ciemiężeniem dzieci i młodych ludzi oraz o prawo wszystkich dzieci do edukacji". Urodziła się w Pakistanie, gdzie jej ojciec prowadził szkołę. Dzięki temu zajęła się walką o prawo do edukacji dla dzieci (w tym szczególnie, dziewcząt) W 2009 roku, po nagraniu filmiku dla BBC gdzie otwarcie wyraziła swe poglądy, Talibowie próbowali ją zamordować. Jednak przeżyła i nie ustaje w działaniach. I kiedy pomyślę że jest tylko rok ode mnie starsza, czuję że będąc tu gdzie teraz jestem prawdopodobnie tracę czas. Nagrodę otrzymała w 2014.


7.Swietłana Aleksijewicz



 


Bardzo aktywnie działająca pisarka białoruska. Swoją twórczość początkowo publikowała w różnych czasopismach. Podejmuje trudne tematy, często związane z historią czy miejscem człowieka w procesie umierania. Wychowuje córkę swojej nieżyjącej siostry. Do tej pory czytałam tylko jedną z jej książek-" czasy second hand. Koniec czerwonego człowieka". Jej zmysł obserwacji i ujmowania w słowa zachwyca. Nobel literacki, rok 2015

8. Wisława Szymborska



Na koniec kobieta, która tworzyła na naszych oczach. Polska poetka o wielkiej zdolności do posługiwania się ironią. Urodziła się w 1923 roku. Po wybuchu II wojny światowej musiała rozpocząć pracę na kolei, aby uniknąć wywózki do Rzeszy. Choć jej poglądy polityczne budziły kontrowersje, to na literacką nagrodę Nobla, otryzmaną w 1996 roku, definitywnie zasłużyła.  Powinniśmy znać nie tylko jej nazwisko, ale też wiersze. także... czytajmy!
Jak widać, to nie płeć jest ograniczeniem naszych zdolności intelektualnych czy empatycznych. Wystarczy tylko zaryzykować i zacząć w ten czy inny sposób kształtować świat. Wszystkim przyszłym noblistkom życzę powodzenia.



Copyright © ACH TAK!. Designed by OddThemes & SEO Wordpress Themes 2018