Strony

Top Menu

SZTUKA

DESIGN

"Cygan to cygan" Lidia Ostałowska



Lidia Ostałowska, reporterka "Gazety Wyborczej", odwiedziła chyba wszystkie większe ośrodki Romów w Europie Środkowo-Wschodniej. Plonem tych podróży są opowieści ukazujące egzotykę i barwność cygańskiego życia, świat, o "którym niby coś wiemy, ale który w gruncie rzeczy pozostaje dla nas obcy". Autorka jednak na tym nie poprzestaje. Postanowiła pokazać, jak w krajach postkomunistycznych wygląda w tej chwili egzystencja Romów. Z jej opisu wyłania się trudna i dramatyczna historia narodu bez ziemi, zepchniętego na margines, lecz starającego się zachować swoją tożsamość, głęboko przywiązanego do tradycji i wędrownego trybu życia, na który nie ma już miejsca w dzisiejszej Europie. Kluczowym problemem książki jest pytanie o przyszłość Romów, również w kontekście faktu, że są oni grupą, która najczęściej dziś spotyka się z nietolerancją, a nierzadko wręcz z rasizmem. Odpowiedź znajdzie czytelnik między wierszami.

Na początku lat 90. w Warszawie pojawili się romscy żebracy z Rumunii. Zamieszkali nad Wisłą w ziemiankach i szałasach, oszczędzali na domy w ojczyźnie. Razem z Piotrem Wójcikiem pojechaliśmy ich śladem do rumuńskiej Transylwanii, a przez kolejne lata dokumentowaliśmy życie Romów w krajach postkomunistycznej Europy. Wreszcie w 2000 roku opublikowano dwie poświęcone Romom książki: zbiór moich reportaży „Cygan to Cygan” i album fotograficzny Piotra Wójcika „Cyganie z obu stron Karpat”. Wśród krajów, które odwiedziliśmy, były Węgry z romską osadą na obrzeżach Peczu.
Znakomite opowieści o Romach Lidii Ostałowskiej po kilkunastu latach od pierwszego wydania wciąż nie tracą na aktualności. Niestety. Mimo upływu lat, zaangażowania prywatnych organizacji i międzynarodowych agend sytuacja Romów wciąż pozostaje zła, nierzadko zmieniła się na gorsze. Żadne z postkomunistycznych państw nie wypracowało dobrego modelu współistnienia z mniejszością romską, która - na co dzień niewidoczna - przypomina o sobie niemal wyłącznie w nagłówkach alarmujących newsów: deportacje z Francji, budowa gett na Słowacji, zakaz żebrania w Polsce. "Cygan to Cygan" pokazuje złożoność środowiska romskiego, na którą nakładają się mentalność gadziów  i tożsamość narodowa państw, w których żyją Limalo, Marika, Ziutek, Badzio, Romek i wielu innych, z paszportem polskim, bułgarskim, serbskim, węgierskim...
Jakże niezwykły jest świat Cyganów, o którym tak przejmująco opowiada Lidia Ostałowska! Ileż przewija się losów najdziwniejszych, ileż zdumiewających historii. To świetne, napisane z pasją i humanizmem reportaże odsłaniające zagadkową i fascynującą rzeczywistość, w którą książka Ostałowskiej wciąga od pierwszej strony. Ryszard Kapuściński

Copyright © ACH TAK!. Designed by OddThemes & SEO Wordpress Themes 2018